Các món ăn ngày Tết cổ truyền của người Bắc

Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ - Nêu cao, tràng pháo, bánh chưng xanh. Mâm cỗ ngày tết là mâm cỗ đoàn viên do vậy mà luôn thể hiện sự no ấm, hạnh phúc và mong ước một năm mới đầy đủ và phát đạt.

Bánh Chưng

Trong tâm thức người Việt, chiếc bánh chưng vuông nhỏ bé không còn đơn thuần là món ăn mà đã trở thành nét đẹp của con người Việt Nam, gắn liền với truyền thuyết dân tộc lâu đời và mang nhiều ý nghĩa sâu xa về vũ trụ, nhân sinh.

Cùng với truyền thuyết xa xưa ấy, chiếc bánh chưng gói ghém trong đó là cả một nền văn minh nông nghiệp lúa nước, và là sản phẩm của trồng trọt và chăn nuôi. Bên ngoài là chiếc lá dong gói bánh có sẵn từ thiên nhiên, bên trong được chế biến từ nguồn nguyên liệu nấu ăn cội rễ của dân tộc: gạo nếp, đỗ xanh, hành, thịt lợn…

Chính vì vậy bánh chưng Tết đã xuất hiện ở mâm cỗ thờ từ rất lâu, để thể hiện sự biết ơn trời đất đã cho mưa thuận gió hòa để mùa màng bội thu đem lại cuộc sống ấm no cho con người. Bên cạnh đó, chiếc bánh chưng xanh còn gợi cho ta nhớ đến niềm mơ ước an cư lạc nghiệp của con người: nhân nhụy vàng, thịt mỡ chín… là màu mỡ của lúa chín đồng quê, của đời sống chăn nuôi an vui xóm làng.

Xôi gấc

Theo quan niệm lâu đời của người Việt Nam, màu đỏ là màu mang lại may mắn cho mọi người, mọi nhà. Chính vì lẽ đó mà Tết của người Việt luôn tràn ngập sắc đỏ rực rỡ. Món ăn cũng không phải là ngoại lệ, điển hình là món xôi gấc. Một đĩa xôi gấc được đơm chỉnh chu, cân đối, đầy đặn trên mâm cúng ông bà tổ tiên ngày Tết không những tạo ra sự dung hòa và thuận lợi cho năm mới mà còn gửi gắm những giá trị tinh thần của ngày tết truyền thống của dân tộc.

Dưa hành

Trên mâm cỗ, đĩa dưa hành thật khiêm tốn trong góc mâm, có lẽ cũng vì là món ăn rẻ tiền, nhưng nó lại cầu kỳ và được chờ đợi nhất. Dưa hành không cần ăn nhiều, chỉ cần điểm xuyết nhưng nhờ nó mà người thưởng thức thấy ngon miệng trong suốt những ngày Tết. Cũng có khi khách đến bất chợt, chủ nhà chẳng kịp dọn gì, chỉ có vài món đơn sơ cùng chiếc bánh chưng xanh, đĩa dưa hành. Lúc này, dưa hành vừa là một thứ gia vị đồng thời là một món ăn chính. Vị chua và mặn của nó lan tỏa vào vị giác khiến thực khách cũng phải gật gù.

Dưa hành là món ăn bình dị, dân dã nhưng vô cùng độc đáo từ công đoạn lên men đến cách thưởng thức, ý nghĩa của cổ truyền mà theo y học nó còn là gia vị giúp người ăn tiêu hóa tốt và thấy ngon miệng hơn sau khi dùng những món giàu chất đạm.

Giò

một trong những món ăn Tết Việt hay xuất hiện trong mâm cơm thường ngày, lại cũng thường xuyên góp mặt vào mâm cỗ tết nhất chính là món giò chả. Trong cỗ Tết,  giò chả  thường được cắt miếng bày thành hoa rất đẹp mắt. Tết ăn giò chả chính là biểu tượng của sự phúc lộc đang đến. Thông thường, cỗ Tết có 3 loại giò quen thuộc: giò bò, giò lụa và giò xào. 

 

Ngày thường thì có thể dễ tính và qua loa một chút, nhưng giò chả cho mâm cỗ Tết thì nhất định phải lựa chọn thật cẩn thận. Miếng giò chả ngon là phải trông thật gọn gàng, màu sắc tươi tắn, đậm mùi thịt, cầm chắc tay và dễ cắt. Rồi tuỳ vào sự sáng tạo của người đầu bếp, giò chả sẽ được cắt thành các miếng đều nhau, bày biện trên đĩa thật là đẹp mắt.

Thịt gà luộc

Gà luộc mang ý nghĩa tượng trưng cho sự ấm no cũng như sự đủ đầy, vạn phúc an khang trong những ngày xuân về. Chính vì thế mà món ăn Tết Việt này được lựa chọn là món ăn khởi đầu cho mâm cỗ đầu năm may mắn.Gà luộc với phần da vàng ươm, chặt thành miếng thật đều tay, xếp lên đĩa thật đẹp mắt. Sau đó, rắc lên trên những sợi lá chanh thái chỉ mỏng thật mỏng. Đặc biệt, đi kèm với đĩa thịt gà luộc thì không thể thiếu đĩa muối tiêu chanh, đó mới thật sự đầy đủ hương vị đặc trưng cho món ăn này.

Nem rán

Mùi hương trầm thoang thoảng tỏa ra từ những mái nhà cổ, người đi, kẻ lại, tấp nập ngược xuôi, những ngày Tết này lòng bỗng rộn ràng, nhớ nhà, nhớ quê, nhớ mâm cơm ngày Tết cùng ông bà, cha mẹ, nhớ những hương vị món ăn mà sau này đi đâu cũng gọi tên là Tết. 

Canh măng miến

Canh măng khô là món ngon truyền thống giữ được nhiều nét căn bản trong hương vị Tết ngày xưa. 

Mâm cỗ Tết miền Bắc lúc nào cũng phải có bát canh. Phổ biến nhất là canh bóng và canh măng. Những nhà đầy đủ hơn thì sẽ làm đủ 4 bát canh gồm: canh bóng thả, chân giò hầm măng khô, nấm thả và miến nấu.

Những nguyên liệu làm nên những bát canh đều phải lựa chọn thật kỹ càng, cẩn thận từ khâu sơ chế cho tới khi đưa lên bếp nấu. Bát canh mang vị ngọt nhẹ nhàng, vừa để ăn chống ngấy mà còn làm ấm bụng trong những ngày lạnh.

Ngày nay cuộc sống có nhiều bộn bề lo toan nhưng với những món ăn đơn giản nhất chúng ta vẫn giữ nguyên được nét tết cổ truyền. 

Chia sẻ:
Chat